Rodzaj żeński nazw zawodów, stanowisk, tytułów i stopni

Temat przeniesiony do archwium
Jako że feminizacja postępuje, coraz częściej spotykamy się – zwłaszcza w mediach – ze „sfeminizowanymi” wariantami nazw zawodów, tytułów i stopni, które do tej pory funkcjonowały w formie męskiej, bez względu na płeć osoby (psycholog – psycholożka, etc).
Również w języku francuskim spotkać się można z taką tendencją, np. le maire – la mairesse (choć słowo to brzmi nieco żartobliwie i, jak zobaczymy później, jest niepoprawne).

Wiadomo, zasady swoje, a życie swoje. Przyjrzyjmy się jednak regułom opublikowanym w okólniku z 1986, które obowiązują do dziś.

1. Rodzaj żeński zawodu, tytułu lub stopnia sygnalizuje się za pośrednictwem determinantów żeńskich – une, la, cette

2. Forma męska i żeńska rzeczowników zakończonych na „e” nieme, jest taka sama:
un/une architecte, un/une comptable

Uwaga : końcówka -esse nie jest stosowana w języku współczesnym (np. un poète – une poétesse), czyli wspomniana wyżej forma mairesse nie jest zgodna ze współczesnym słowotwórstwem. Poprawna forma to (Madame) la maire.

2a. Rzeczowniki męskie zakończone na inną samogłoską niż „e” nieme, w rodzaju żeńskim przyjmują końcówkę „e”: un délégué – une déléguée

3. Forma żeńska rzeczowników męskich zakończonych spółgłoską, z wyjątkiem – bo zawsze są wyjątki :) - końcówki -eur :

A – jest taka sama jak forma męska, np. un/une médecin
B – przyjmuje końcowe „e” nieme (uwaga na akcent lub podojenie spółgłoski), np.
un huissier – une huissière (komornik), un mécanicien – une mécanicienne

4. Forma żeńska rzeczowników typu -teur przyjmuje końcówkę:
- końcówka -euse, jeśli „t” z końcówki męskiej pochodzi od rdzenia czasownika:
un acheteur (czasownik acheter) – une acheteuse
- końcówka -trice, jeśli « t » z końcówki męskiej nie pochodzi od rdzenia czasownika :
un animateur (czasownik animer) – une animatrice

Uwaga:
Należy tu zauważyć, że obecnie coraz większa liczba rzeczowników w formie żeńskiej przyjmuje końcówkę -trice, nawet jeśli „t” rodzaju męskiego pochodzi od rdzenia czasownika, np.: un éditeur (czasownik éditer) – une éditrice

Zdarza się, że forma żeńska z końcówką -trice nie jest wcale akceptowana. Wówczas forma żeńska jest identyczna jak męska, np. un/une auteur.

5. Forma żeńska rzeczowników typu -eur, jeśli można zidentyfikować czasownik, od którego słowo pochodzi, przyjmuje formę -euse:
un vendeur (czasownik vendre) – une vendeuse

Jeśli trudno jest zidentyfikować czasownik, zaleca się, żeby forma żeńska i męska były identyczne: un/une proviseur, un/une ingénieur, un/une professeur.

Voilà tout !

« 

Le francais juridique