Tryb rozkazujący - język francuski

Tryb rozkazujący, nazywany w języku francuskim Impératif, służy nie tylko wyrażaniu poleceń i rozkazywaniu, ale także wyrażaniu próśb, życzeń i udzielaniu rad. Tryb rozkazujący używany jest w trzech osobach: ty - tu, my - nous i wy - vous, oczywiście można go używać również w innych osobach, ale wtedy tworzy się go przy pomocy subjonctif, a więc te formy znajdziecie w zakładce dotyczącej właśnie zagadnienia subjonctif.

Tryb rozkazujący tworzy się w prosty sposób, trzeba tylko znać odmianę czasowników w czasie teraźniejszym.

I. Zasady tworzenia impératif:

1) czasowniki grupy I
Jeśli używamy czasowników I grupy, czyli tych zakończonych na -er, to pozbywamy się zaimka osobowego (tu, nous, vous etc.) i końcowki -s w II osobie liczby pojedynczej tu.

Przeczenie w trybie rozkazującym tworzy się tak samo, jak w zdaniach oznajmujących czasu teraźniejszego.

- przykłady trybu rozkazującego czasowników I grupy w II osobie liczby pojedynczej ty - tu:

II osoba liczby pojedynczej w czasie présent II osoba liczby pojedynczej w impératif
playTu regardes la télé. playRegarde la télé!
Ty oglądasz telewizję. Oglądaj telewizję!
playTu ne regardes pas la télé. playNe regarde pas la télé!
Ty nie oglądasz telewizji. Nie oglądaj telewizji!
playTu écoutes la radio. playÉcoute la radio!
Ty słuchasz radia. Słuchaj radia!
playTu n'écoutes pas la radio. playN'écoute pas la radio!
Ty nie słuchasz radia. Nie słuchaj radia!

- przykłady trybu rozkazującego czasowników I grupy w I osobie liczby mnogiej my - nous:

I osoba liczby mnogiej w czasie présent I osoba liczby mnogiej w impératif
playNous chantons la chanson. playChantons la chanson !
My śpiewamy piosenkę. Śpiewajmy piosenkę!
playNous ne chantons pas. playNe chantons pas !
My nie śpiewamy. Nie śpiewajmy!
playNous dansons le tango. playDansons le tango !
My tańczymy tango. Tańczmy tango!
playNous ne dansons pas. playNe dansons pas !
My nie tańczymy. Nie tańczmy!

- przykłady trybu rozkazującego czasowników I grupy w II osobie liczby mnogiej wy - vous

II osoba liczby mnogiej w czasie présent II osoba liczby mnogiej w impératif
playVous parlez français. playParlez français !
Wy mówicie po francusku. Mówcie po francusku!
playVous ne parlez pas anglais. playNe parlez pas anglais !
Nie mówicie po angielsku. Nie mówcie po angielsku!
playVous discutez. playDiscutez !
Wy dyskutujecie. Dyskutujcie!
playVous ne jouez pas pendant la leçon. playNe jouez pas pendant la leçon !
Nie gracie podczas lekcji. Nie grajcie podczas lekcji!

2) czasowniki grupy II
Jeśli w trybie rozkazującym używamy czasowników II grupy, to pozbywamy się tylko zaimka osobowego, sam czasownik pozostaje bez zmian.

- przykłady trybu rozkazującego czasowników II grupy w II osobie liczby pojedynczej ty - tu:

II osoba liczby pojedynczej w czasie présent II osoba liczby pojedynczej w impératif
playTu finis ton travail. playFinis ton travail !
Kończysz swoją pracę. Skończ swoją pracę!
playTu ne finis pas ton travail. playNe finis pas ton travail !
Nie kończysz swojej pracy. Nie kończ swojej pracy!
playTu choisis le cadeau. playChoisis le cadeau !
Wybierasz prezent. Wybierz prezent!
playTu ne choisis pas cette robe. playNe choisis pas cette robe !
Nie wybierasz tej sukienki. Nie wybieraj tej sukienki!

- przykłady trybu rozkazującego czasowników II grupy w I osobie liczby mnogiej my - nous:

I osoba liczby mnogiej w czasie présent I osoba liczby mnogiej w impératif
playNous finissons de préparer le dîner. playFinissons de préparer le dîner !
Kończymy przygotowywać kolację. Skończmy przygotowywać kolację!
playNous n'accomplissons pas ce projet. playN'accomplissons pas ce projet !
Nie wykonamy tego projektu. Nie wykonujmy tego projektu!
playNous choisissons une nouvelle voiture. playChoisissons une nouvelle voiture !
Wybieramy nowy samochód. Wybierzmy nowy samochód!
playNous ne haïssons pas cette idée. playNe haïssons pas cette idée !
Nie nienawidzimy tego pomysłu. Nie nienawidźmy tego pomysłu!

- przykłady trybu rozkazującego czasowników II grupy w II osobie liczby mnogiej wy - vous:

II osoba liczby mnogiej w czasie présent II osoba liczby mnogiej w impératif
playVous finissez votre devoir. playFinissez votre devoir !
Kończycie waszą pracę domową. Skończcie waszą pracę domową.
playVous n'applaudissez pas cet artiste. playN'applaudissez pas cet artiste !
Nie oklaskujecie tego artysty. Nie oklaskujcie tego artysty!
playVous garantissez une bonne qualité. playGarantissez une bonne qualité !
Gwarantujecie dobrą jakość. Zagwarantujcie dobrą jakość!
playVous ne démolissez pas ce bâtimen. playNe démolissez pas ce bâtiment !
Nie burzycie tego budynku. Nie burzcie tego budynku!

3) czasowniki grupy III (czasowniki nieregularne)
Jeśli w trybie rozkazującym używamy czasowników III grupy, to pozbywamy się tylko zaimka osobowego, sam czasownik pozostaje bez zmian.

- przykłady trybu rozkazującego czasowników III grupy w II osobie liczby pojedynczej ty - tu:

II osoba liczby pojedynczej w czasie présent II osoba liczby pojedynczej w impératif
playTu sors tout de suite de chez moi. playSors tout de suite de chez moi !
Wychodzisz ode mnie natychmiast! Wyjdź ode mnie natychmiast!
playTu ne prends pas de bus. playNe prends pas de bus !
Nie jedziesz autobusem. Nie jedź autobusem!
playTu résous ce casse-tête. playRésous ce casse-tête !
Rozwiązujesz tę łamigłówkę. Rozwiąż tę łamigłówkę!
playTu ne lui réponds pas. playNe lui réponds pas !
Nie odpowiadasz mu. Nie odpowiadaj mu!

- przykłady trybu rozkazującego czasowników III grupy w I osobie liczby mnogiej my - nous:

I osoba liczby mnogiej w czasie présent I osoba liczby mnogiej w impératif
playJulie et moi, nous mettons la table. playJulie, mettons la table !
Julie i ja nakrywamy do stołu. Julie, nakryjmy do stołu!
playNous ne perdons pas de temps. playNe perdons pas de temps !
Nie tracimy czasu. Nie traćmy czasu!
playNous résolvons nos problèmes nous - mêmes. playRésolvons nos problèmes nous - mêmes !
Sami rozwiązujemy swoje problemy. Sami rozwiążmy nasze problemy!
playNous ne les joignons pas à 8h. playNe les joignons pas à 8h !
Nie dołączymy do nich o 8:00. Nie dołączajmy do nich o 8:00!

- przykłady trybu rozkazującego czasowników III grupy w II osobie liczby mnogiej wy - vous:

II osoba liczby mnogiej w czasie présent II osoba liczby mnogiej w impératif
playVous lisez des livres en version originale. playLisez des livres en v.o. !
Czytacie książki w wersji oryginalnej. Czytajcie książki w wersji oryginalnej!
playVous ne me mentez pas. playNe me mentez pas !
Nie okłamujecie mnie. Nie okłamujcie mnie!
playVous servez ce client. playServez ce client s.v.p. !
Obsługujecie tego klienta. Proszę, obsłużcie tego klienta!
playVous ne faites pas de bêtises. playNe faites pas de bêtises !
Nie robicie głupot. Nie róbcie głupot!

II. Wyjątki.
Są tylko 4 czasowniki, które mają formę nieregularną w trybie rozkazującym: étre - być, avoir - mieć, savoir - wiedzieć i vouloir - chcieć, poniżej znajdziecie ich formę w impératif:

être być
playSois ! Bądź!
playSoyons ! Bądźmy!
playSoyez ! Bądźcie!
avoir mieć
playAie ! Miej!
playAyons ! Miejmy!
playAyez ! Miejcie!
savoir wiedzieć
playSache ! Wiedz!
playSachons ! Wiedzmy!
playSachez ! Wiedzcie!
vouloir chcieć
playVeuille ! Zechcij!
playVeuillons ! Zechcijmy!
playVeuillez ! Zechcijcie!

III. Czasowniki zwrotne w impératif.
W trybie rozkazującym w czasownikach zwrotnych zmienia się tylko zaimek zwrotny (me, te, se, nous, vous, se), sam czasownik zachowuje się tak jak czasowniki normalne, czyli według zasad I, II, III grupy.

czasowniki zwrotne w présent czasowniki zwrotne w impératif
playTu te reposes. playRepose-toi !
Odpoczywasz. Odpocznij!
playTu t'habilles. playHabille-toi !
Ubierasz się. Ubierz się!
playNous nous promenons. playPromenons-nous !
Przechadzamy się. Przejdźmy się!
playVous vous dépêchez. playDépêchez-vous !
Spieszycie się. Pospieszcie się!

UWAGA! Zaimki zwrotne w zdaniach przeczących trybu rozkazującego nie zmieniają się.

playTu ne te reposes pas. playNe te repose pas !
Nie odpoczywasz. Nie odpoczywaj!
playTu ne t'habilles pas. playNe t'habille pas !
Nie ubierasz się. Nie ubieraj się!
playNous ne nous promenons pas. playNe nous promenons pas !
Nie przechadzamy się. Nie przechadzajmy się!
playVous ne vous dépêchez pas. playNe vous dépêchez pas !
Nie spieszycie się. Nie spieszcie się!

Skomentuj

Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.